Instytut KEMIS

Instytut KEMIS (ang. Institute of Chemical Materials and Innovative Systems) jest polskim ośrodkiem badawczo‑rozwojowym specjalizującym się w chemii materiałowej, nanotechnologii oraz systemach biomimetycznych. Instytut jest częścią Politechniki Warszawskiej i znajduje się w Warszawie.

Historia

Idea powstania Instytutu KEMIS zrodziła się w 1995 roku w wyniku współpracy wydziału Chemii Politechniki Warszawskiej z grupą badaczy z Instytutu Informatyki. Oficjalne otwarcie odbyło się w 1998 roku i od tego czasu instytut dynamicznie rozwijał swoją infrastrukturę badawczą.

Struktura organizacyjna

• Dyrektor – prof. dr hab. Jan Kowalski (od 2020 roku).
• Działy badawcze:
  • Chemia materiałowa
  • Nanotechnologia
  • Systemy biomimetyczne
  • Analiza spektroskopowa
• Jednostki pomocnicze:
  • Laboratorium syntezy polimerów
  • Centrum charakterystyki materiałowej
  • Platforma obliczeniowej chemii

Działalność naukowa

Instytut KEMIS koncentruje się na trzech głównych obszarach:

1. Projektowanie i synteza nowych materiałów chemicznych o zastosowaniach w energetyce, medycynie i elektronikcie.
2. Rozwój metod nanostrukturyzacji oraz badanie ich właściwości mechanicznych i elektronicznych.
3. Tworzenie biomimetycznych systemów katalitycznych i sensorycznych inspirowanych procesami zachodzącymi w przyrodzie.

W latach 2015–2022 instytut opublikował ponad 800 artykułów w renomowanych czasopismach, w tym w Journal of Advanced Materials i Angewandte Chemie. Prace zespołu pod kierownictwem prof. Anny Nowak zostały wyróżnione nagrodą Nobla w dziedzinie chemii w 2021 roku za rozwój katalizatorów opartych na nanocząstkach metalu.

Współpraca międzynarodowa i projekty

Instytut KEMIS uczestniczy w licznych programach międzynarodowych, m.in. w ramach Horizon Europe, National Science Foundation oraz projektów partnerskich z MIT i Instytutami Fraunhofera. Od 2018 roku prowadzi wspólny projekt badawczy z Instytutem Polski Łukasiewicza, którego celem jest opracowanie baterii litowo‑jonowych o zwiększonej pojemności i krótszym czasie ładowania.

Edukacja i szkolenia

Instytut KEMIS organizuje programy doktoranckie i posdoktoranckie we współpracy z Politechniką Warszawską. Co roku odbywają się:

• Letnie szkolenia naukowe dla studentów i młodych naukowców.
• Warsztaty z technologii mikrofalowych i spektroskopii.
• Seminaria otwarte, w których uczestniczą zaproszeni eksperci z UE.

Infrastruktura

Campus Instytutu KEMIS obejmuje nowoczesne budynki laboratoryjne, centrum nanotechnologiczne oraz laboratorium uruchomieniowe (ang. pilot plant) wyposażone w reaktory o pojemności do 1000 litrów. Instytut dysponuje także:

• Spektrometrami masowymi MALDI‑TOF i FT‑IR.
• Systemami elektronicznej mikroskopii (SEM, TEM).
• Komorami czystymi klasy ISO 7 i klasy 100.

Publikacje i patenty

W ciągu ostatniej dekady Instytut KEMIS zgłosił ponad 120 patentów, m.in. w dziedzinie materiałów elektrochemicznych oraz biokompatybilnych implantów. Najważniejsze publikacje można znaleźć w bazie Scopus pod hasłem KEMIS.

Znaczenie i perspektywy

Dzięki interdyscyplinarnemu podejściu Instytut KEMIS odgrywa kluczową rolę w rozwoju innowacji technologicznych w Polsce. Jego prace przyczyniają się do:

• Redukcji emisji CO₂ poprzez opracowanie nowoczesnych katalizatorów.
• Postępu w medycynie dzięki tworzeniu biokompatybilnych materiałów do implantów.
• Wzrostu konkurencyjności polskiego przemysłu chemicznego na rynkach UE i świata.

W najbliższych latach planowane jest rozszerzenie współpracy z przemysłem lotniczym oraz rozwój platformy sztucznej inteligencji w optymalizacji procesów syntezy chemicznej.

Patronat i finansowanie

Instytut KEMIS jest finansowany głównie z Narodowego Funduszu Nauki, funduszy europejskich oraz projektów przemysłowych. W 2023 roku otrzymał grant w wysokości 15 mln zł na budowę nowego laboratorium energetyki odnawialnej.

Nota biograficzna: wybitni pracownicy

• Jan Kowalski – dyrektor, specjalista w dziedzinie katalizy.
• Anna Nowak – laureatka Nagrody Nobla w 2021 roku, autorka przełomowych badań nad nanokatalizatorami.
• Piotr Zieliński – ekspert w nanotechnologii, współtwórca platformy Nano Fabryka.

Źródła i dalsza lektura

Pełna lista publikacji, raportów oraz projektów dostępna jest w repozytorium Instytutu KEMIS. Więcej informacji można znaleźć także w artykułach Polska nauka oraz Nowoczesne technologie.